Terugmelden bij basisregistraties

Terugmelden is het doorgeven van gerede twijfel over een authentiek gegeven aan de partij die de registratie bijhoudt. De wet koppelt twee verplichtingen aan elkaar. Een bestuursorgaan moet het authentieke gegeven gebruiken als het dat nodig heeft voor zijn publiekrechtelijke taak, en moet melden als het eraan twijfelt. Zo staat het in de Wet basisregistratie adressen en gebouwen (BAG):

Een bestuursorgaan dat gegevens uit de basisregistratie van burgemeester en wethouders of uit de landelijke voorziening heeft verkregen en gerede twijfel heeft over de juistheid of volledigheid van een in de basisregistratie opgenomen authentiek gegeven, doet van de onjuistheid of het ontbreken van een authentiek gegeven onder opgaaf van redenen melding aan de Dienst of aan burgemeester en wethouders die de betrokken basisregistratie houden.

Bron: Wet BAG, artikel 37 lid 1 (wetten.overheid.nl, geldend vanaf 12 februari 2025). "De Dienst" is de Dienst voor het kadaster en de openbare registers. Voor het kadaster en de topografie staat dezelfde plicht in titel 3 van de Kadasterwet. Die plicht richt zich op bestuursorganen. Burgers en bedrijven doen geen "terugmelding" maar een verzoek: in de BAG aan burgemeester en wethouders (artikel 38), in de Kadasterwet aan het Kadaster (artikel 7t).

Terugmelden is geen vrijblijvende extra. Als het bestuursorgaan een melding heeft gedaan of bij het gegeven de aantekening "in onderzoek" staat, mag het een ander gegeven gebruiken dan het authentieke; dat staat in artikel 35 van de Wet BAG en artikel 7k van de Kadasterwet. Wie de afwijking dus wil kunnen verdedigen, heeft een vastgelegde melding nodig.

De bepalingen verschillen in wie ontvangt, wie beslist en hoe snel. De tabel zet ze naast elkaar, zoals de wetten op 11 oktober 2026 luiden.

Artikel 7p voegt iets toe voor de BGT: een bestuursorgaan kan ook melden dat een aanmerkelijke verandering in de fysieke werkelijkheid het nodig of wenselijk maakt gegevens eerder te wijzigen dan bij de eerstvolgende bijhouding van het gebied. Dat is geen twijfel over juistheid, maar een signaal dat de kaart verouderd raakt, bijvoorbeeld na nieuwbouw. Meer over wat de BGT bevat staat bij BGT, over adressen en panden bij BAG en over de kadastrale kaart bij BRK.

Digimelding is de voorziening van Logius waarmee een organisatie mogelijke onjuistheden in een basisregistratie op een gestandaardiseerde manier terugmeldt. Logius omschrijft terugmelden als een van de instrumenten om de kwaliteit van basisregistraties te borgen. Elke basisregistratie heeft zelf een terugmeldvoorziening (TMV). Digimelding ligt daar tussen: het routeert een melding naar de juiste registratie.

De Digimelding-koppelvlakspecificatie (DMKS), versie 1.4.1 van Logius, beschrijft twee varianten. Volgens de specificatie is het mogelijk om als afnemer rechtstreeks aan te sluiten op de TMV van een basisregistratie; een generiek overheidsperspectief, waarin op meerdere registraties wordt teruggemeld, profiteert van de routering door de Digimelding Webservice.

Een gemeente kiest dus een combinatie, zoals A3 met B1: een knop in de eigen applicatie, via Digimelding naar de registraties. Welke variant een pakket al ondersteunt, hoort in de uitvraag. Die staat bij de eisen voor aanbesteding van een GIS-viewer.

De DMKS legt alle informatie over een terugmelding vast als annotatie. Een terugmelding is een annotatie, intrekken is een annotatie en een statuswijziging ook. De beste aanpak is deze structuur in uw eigen model te spiegelen. De tabel noemt de velden uit de specificatie die voor een eerste implementatie het meest bepalend zijn.

Voor een werkende koppeling zijn de volgende stappen nodig.

1. Ga na welke basisregistraties uw taakapplicaties gebruiken en voor welke gegevens een melding mogelijk moet zijn.
2. Vraag aansluiting aan bij Digimelding, of bij de TMV van de registratie als u rechtstreeks koppelt.
3. Regel de identificatie. De specificatie noemt eHerkenning of SSOn-Rijk op persoonsniveau, of authenticatie op applicatieniveau met het OIN van de afnemende organisatie. Voor transport wordt Digikoppeling WUS met een PKIoverheid-certificaat gebruikt.
4. Maak in de applicatie een meldformulier dat het betwijfelde gegeven, de voorgestelde waarde en de reden vastlegt, en sla het referentiekenmerk en de ontvangen status op.
5. Vraag de status periodiek op en toon die bij het object, zodat een medewerker ziet dat een gegeven "in onderzoek" is.
6. Test in een testomgeving voordat u live gaat, en regel hoe een melding wordt ingetrokken.

Het koppelvlak beperkt zich tot aanmaken, intrekken, wijzigen en statussen opvragen. Het meeste werk zit in de gebruikerservaring: de medewerker moet in de eigen applicatie kunnen melden zonder naar een tweede systeem te hoeven. Dit soort koppelingen valt onder de dienst API-koppelingen.

Terugmeldingen zijn zelf open data. PDOK publiceert alle recente BGT-terugmeldingen en BAG-terugmeldingen als OGC API Features, onder CC BY 4.0. Handig om te zien of er al een melding ligt bij een object, of voor een dashboard van openstaande meldingen. De onderstaande aanroep is op 11 oktober 2026 uitgevoerd.

# Eén openstaande BGT-melding ophalen (GeoJSON, WGS84)
curl -s "https://api.pdok.nl/kadaster/bgt-terugmeldingen/ogc/v1/collections/bgtterugmeldingen/items?f=json&limit=1&status=In%20onderzoek"

# Verkort resultaat, uit een eerdere aanroep zonder statusfilter
{
  "type": "Feature",
  "properties": {
    "bronhoudernaam": "Waterschap Hollandse Delta",
    "meldingsnummer_volledig": "BGT00117977",
    "omschrijving": "watergang gedempt",
    "status": "In onderzoek",
    "tijdstip_registratie": "2022-11-11T10:24:21.435459Z",
    "tijdstip_statuswijziging": "2022-11-12T11:16:46.487022Z"
  },
  "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [4.4204, 51.8506] }
}

De BAG-variant staat op https://api.pdok.nl/kadaster/bag-terugmeldingen/ogc/v1/ met de collectie bagterugmeldingen; die bevat ook objecttype en objectid, zoals een pand-identificatie. De BGT-API kent zes statuswaarden: "Nieuw", "In onderzoek", "Goedgekeurd en ingepland", "Doorgestuurd", "Afgerond met aanpassing" en "Afgerond zonder aanpassing". De parameter status wordt tegen die vaste lijst gecontroleerd: een andere waarde geeft een 400-fout. Op 12 oktober 2026 gaf elk van de zes waarden treffers. U kunt een filter in de applicatie dus veilig op deze opsomming bouwen.

Let op de vrije tekst. In het veld omschrijving staan teksten van melders, en bij de BAG soms verwijzingen naar documentnummers. Wie meldingen doorgeeft in een eigen applicatie, kan het beste zelf geen persoonsgegevens in de omschrijving laten opnemen, omdat deze tekst openbaar wordt. Voor het gebruik van PDOK-services in het algemeen: zie PDOK.

Drie situaties leiden tot een andere inrichting. Als bronhouder van de BAG ontvangt de gemeente meldingen van andere bestuursorganen en moet ze die afhandelen binnen de wettelijke termijnen; dan gaat het om een werkproces met behandelaars, niet alleen een koppeling. Als gebruiker van de landelijke BAG of BGT is de gemeente vooral melder, en volstaat een knop in de beheeromgeving of het portaal. Als beheerder van openbare ruimte meldt de gemeente vooral topografische verschillen, en helpt het om een melding aan een object in het beheersysteem te koppelen, zodat de bijhouder van de BGT dezelfde ligging ziet.

Ook de leverancierskeuze telt. Of een pakket terugmelden ondersteunt, staat niet vast; vraag in een uitvraag welke registraties, welke variant (A3 of anders) en welke aansluiting het pakket ondersteunt. Voor de relatie tussen gegevenskwaliteit en gebruik van de BAG in een GIS-viewer: zie GIS-viewer voor gemeenten en het bredere gemeentelijke werkveld. Om een adres vooraf tegen de BAG te controleren, is er de BAG-adrescheck.

Deze pagina geeft geen juridisch advies en beschrijft de wetten zoals ze op 11 oktober 2026 luiden. Termijnen en uitwerking staan deels in algemene maatregelen van bestuur en in de catalogus basisregistratie; raadpleeg die bij een concrete inrichting.