Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) via PDOK

Het AHN is de digitale hoogtekaart voor heel Nederland. PDOK omschrijft het als gedetailleerde en precieze hoogtegegevens met gemiddeld tien hoogtemetingen per vierkante meter. Het AHN is een samenwerking van de provincies, het Rijk en de waterschappen. De hoogte wordt gemeten met laseraltimetrie vanuit een vliegtuig.

De basis is een geclassificeerde puntenwolk (LAZ). Daarvan worden rasters afgeleid. Het DTM (digitaal terreinmodel) gebruikt alleen de punten die als maaiveld zijn geclassificeerd. Het DSM (digitaal oppervlaktemodel) gebruikt ook gebouwen, kunstwerken en overige punten, maar niet de klasse water. Lege cellen krijgen een no-data waarde, bijvoorbeeld onder gebouwen in het DTM.

PDOK-diensten in het algemeen staan in het overzicht van open geodata en PDOK. Hoogtegegevens zijn een natuurlijke aanvulling op de gebouwen uit de 3D BAG.

Het AHN is in meerdere generaties ingewonnen. De AHN-site geeft de inwinperioden van de eerste vier versies; de versie in een dienst bepaalt dus hoe actueel de hoogte is in uw gebied.

De WCS van PDOK meldt in zijn beschrijving: "Het huidige AHN is versie 4. Deze versie is ingewonnen over de jaren 2020, 2021 en 2022." Op ahn.nl staat sinds 13 oktober 2025 dat het eerste deel van AHN 6 beschikbaar is, voor het noordoosten van Nederland. Tussen AHN4 en AHN6 ligt AHN5, dat niet in de tabel staat omdat de kwaliteitsbeschrijving het niet in deze reeks noemt. Volgens hetzelfde ahn.nl-bericht zijn in AHN5 en AHN6 de hoogtemodellen anders afgeleid dan in AHN2 tot en met 4: het maaiveldmodel van 0,5 meter is sinds AHN5 een ongewogen gemiddelde van de maaiveldpunten en het oppervlaktemodel het hoogste punt, waar eerder een gewogen gemiddelde werd gebruikt. Vergelijk rasters uit die generaties dus niet zonder meer. In de PDOK-services die wij lazen, stond nog versie 4 als huidige. Controleer in de capabilities van de dienst welke versie u op het moment van gebruik krijgt, en noem de versie in uw bronvermelding.

De kwaliteitsbeschrijving noemt voor AHN2 tot en met AHN4 als maximale waarden een systematische afwijking van 5 cm en een stochastische afwijking van 5 cm. Dat leidt tot minimaal 68,2 procent van de punten binnen 10 cm, 95,4 procent binnen 15 cm en 99,7 procent binnen 20 cm. Dit geldt voor individuele punten in de puntenwolk. Een raster met cellen van 50 centimeter is een gemiddelde (IDW-herbemonstering) en kan afwijken bij steile objecten.

De snelste manier is een WMS GetFeatureInfo op een klein venster. De server geeft dan de rasterwaarde van de cel op positie (i, j) terug. In RD gebruikt u voor WMS 1.3.0 de volgorde x, y in de bbox.

curl -s -G "https://service.pdok.nl/rws/actueel-hoogtebestand-nederland/wms/v1_0" \
  --data-urlencode "service=WMS" --data-urlencode "version=1.3.0" \
  --data-urlencode "request=GetFeatureInfo" \
  --data-urlencode "layers=dtm_05m" --data-urlencode "query_layers=dtm_05m" \
  --data-urlencode "crs=EPSG:28992" \
  --data-urlencode "bbox=154190,462710,154210,462730" \
  --data-urlencode "width=40" --data-urlencode "height=40" \
  --data-urlencode "i=20" --data-urlencode "j=20" \
  --data-urlencode "info_format=application/json"

Het antwoord op 11 oktober 2026 was een GeoJSON-feature met als geometrie het celmidden [154200.25, 462719.75] en "value_list":"10.34060001". Dezelfde aanroep in Python, met twee punten en beide lagen:

import json, urllib.parse, urllib.request

WMS = "https://service.pdok.nl/rws/actueel-hoogtebestand-nederland/wms/v1_0"

def hoogte(x, y, laag="dtm_05m"):
    """Hoogte in meters op RD-punt (x, y), via GetFeatureInfo op een venster van 20 x 20 m."""
    q = {
        "service": "WMS", "version": "1.3.0", "request": "GetFeatureInfo",
        "layers": laag, "query_layers": laag, "crs": "EPSG:28992",
        "bbox": f"{x-10},{y-10},{x+10},{y+10}", "width": 40, "height": 40,
        "i": 20, "j": 20, "info_format": "application/json",
    }
    with urllib.request.urlopen(WMS + "?" + urllib.parse.urlencode(q)) as r:
        fc = json.load(r)
    feats = fc["features"]
    return float(feats[0]["properties"]["value_list"]) if feats else None

for naam, (x, y) in {"punt A": (155400, 463040), "punt B": (155250, 463090)}.items():
    print(naam, "DTM:", hoogte(x, y), "DSM:", hoogte(x, y, "dsm_05m"))

De uitvoer was punt A DTM: 2.730900049 DSM: 2.730900049 en punt B DTM: None DSM: 12.61810017. Bij punt B ontbreekt het maaiveld, de DSM-waarde is 12,62 meter. Zo ziet u het effect van de classificatie: waar geen maaiveld is gemeten, bijvoorbeeld onder een gebouw, geeft het DTM niets terug. De functie geeft dan None.

Dit zijn waarden voor het lokale punt. Voor een lengteprofiel of een oppervlak is een raster handiger dan duizenden GetFeatureInfo-verzoeken.

De WCS (versie 2.0.1) geeft een GeoTIFF terug voor een uitsnede die u met subset opgeeft in RD-meters. De coverages heten dtm_05m en dsm_05m.

curl -s -G "https://service.pdok.nl/rws/actueel-hoogtebestand-nederland/wcs/v1_0" -o dtm.tif \
  --data-urlencode "service=WCS" --data-urlencode "version=2.0.1" \
  --data-urlencode "request=GetCoverage" --data-urlencode "coverageId=dtm_05m" \
  --data-urlencode "format=image/tiff" \
  --data-urlencode "subset=x(154190,154210)" --data-urlencode "subset=y(462710,462730)"

gdalinfo -stats dtm.tif
gdallocationinfo -valonly -geoloc dtm.tif 154200 462720

Dit gaf status 200, content-type image/tiff en een bestand van 4.329 bytes. GDAL meldde een raster van 40 bij 40 cellen van 0,5 meter, type Float32, in EPSG:28992, met minimum 9,365, maximum 10,784 en gemiddelde 10,164. De waarde op (154200, 462720) was 10,3406, gelijk aan de GetFeatureInfo hierboven. De no-data waarde van het bestand is 3,4028235e+38. Hoe u zulke rasters verder verwerkt, staat op de pagina over GDAL.

Voor een groter gebied gelden grenzen. Een uitsnede van 10.000 bij 10.000 meter (20.000 bij 20.000 cellen) gaf status 400 met de melding dat breedte en hoogte van het resultaat hoogstens MAXSIZE=4000 mogen zijn. Dat is 2.000 bij 2.000 meter bij 0,5 meter resolutie. Een uitsnede van 500 bij 500 meter gaf een bestand van ruim 2 MB, 1.000 bij 1.000 meter ruim 7,8 MB. Een grotere uitsnede kunt u tegel voor tegel ophalen.

Voor heel Nederland, een hele gemeente of een provincie is de WCS niet bedoeld. Gebruik daarvoor de ATOM-download. PDOK biedt per dataset kaartbladen als GeoTIFF aan, en een viewer om kaartbladen te zoeken.

PDOK schrijft over het AHN:

AHN is beschikbaar als Open Data. Dat betekent dat de data door iedereen gratis en zonder beperkingen te gebruiken is.

Bron: PDOK, dataset Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), gelezen op 11 oktober 2026. In de capabilities van de WMS en de WCS staat bij de toegangsbeperkingen een verwijzing naar de CC0-verklaring, en als kosten "NONE". Bronvermelding is dus niet verplicht, maar gebruikelijk: noem AHN, de versie en de datum van ophalen.

Een gepubliceerde limiet op het aantal verzoeken per seconde is niet gevonden. De service beperkt wel de grootte van een WCS-antwoord (MAXSIZE 4.000). Gebruik caching voor vaste punten en maak geen afhankelijkheid van de live service voor kritische processen. De afspraken die PDOK over gebruik publiceert, staan op PDOK fair use en caching. Meer over keuzes in licenties vindt u onder open data-licenties.

• DTM is leeg onder gebouwen en water. Het DTM heeft gaten waar geen maaiveld is gemeten. Het DSM laat water weg. Vang None en no-data op.
• Gebouwhoogte is geen DSM minus DTM zonder meer. Waar het maaiveld ontbreekt, kunt u het niet aftrekken. Gebruik daarvoor een model zoals de 3D BAG of interpoleer het maaiveld uit de omgeving.
• Versies door elkaar. Per gebied kan de inwinning tussen versies vier tot tien jaar uit elkaar liggen. Vergelijk geen hoogte van AHN3 en AHN4 zonder te kijken naar de inwinperiode, anders ziet u bouwactiviteit als landverschuiving.
• Raster is geen punt. Een cel van 0,5 meter is een IDW-gemiddelde. Voor één meetwaarde met 5 cm nauwkeurigheid is de puntenwolk nodig.
• Verticale referentie. Controleer in de documentatie van het AHN welke hoogtereferentie voor de door u gekozen versie en dienst geldt, voordat u hoogtes combineert met gegevens uit een andere bron.
• Coördinaatvolgorde en CRS. De diensten werken in RD (EPSG:28992); WMS 1.3.0 gebruikt x, y. Wie WGS84 aanlevert, moet eerst omrekenen met bijvoorbeeld de RD-naar-WGS84-tool.

• Gebouwhoogte voor een hele gemeente. Gebruik de 3D BAG, die per pand een hoogte geeft, of werk met de download.
• Overstromings- of waterstandsanalyse. Het AHN is een invoer, geen berekening. Gebruik de modellen van het waterschap of Rijkswaterstaat voor besluiten over waterveiligheid.
• Actuele terreinveranderingen. Het AHN wordt in cycli ingewonnen. Een recente bouwput of dijkverhoging staat er mogelijk nog niet in.
• Zeer nauwkeurige meting. Voor uitzetten en kadastrale grenzen is een landmeter nodig, zie de kadastrale kaart.

Voor een viewer met reliëf of een hoogteprofiel op open data is het ontwerp: WMS of tiles voor weergave, WCS voor een punt of kleine uitsnede, ATOM voor bulk. Hoe zo'n viewer eruitziet, staat bij GIS-viewer voor gemeenten, en de bredere aanpak onder GIS- en kaartoplossingen. Voor het combineren met adressen en panden zijn de BAG en BGT de bronnen. Een dataplatform voor rasters en bulkbestanden kunt u laten opzetten met dataplatforms.