CBS Wijk- en Buurtkaart ophalen via PDOK

Het CBS publiceert elk jaar een nieuwe geometrie van de gemeenten, wijken en buurten. De gemeentegrenzen komen uit de Basisregistratie Kadaster (BRK), de buurtgrenzen zijn gebaseerd op de opgave van gemeenten en de grens tussen land en water volgt het Bestand Bodemgebruik. Het CBS publiceert eerst de grenzen en later de kerncijfers.

Elk jaar heeft drie collecties, gemeenten, wijken en buurten. Het stelsel is RD (EPSG:28992) als opslag, met CRS84, Web Mercator en ETRS89 als alternatief. PDOK vermeldt bij de collecties de licentie CC BY 4.0. Het CBS zelf schrijft dat publicatie van de geometrie is toegestaan mits het CBS en het Kadaster als bronnen worden vermeld. Houd beide aan; in de praktijk volstaat een bronregel met "CBS en Kadaster".

De collectie buurten accepteert een filter op de eigenschap gemeentenaam. Het voorbeeld hieronder haalt alle buurten van Amersfoort uit de kaart van 2025, slaat ontbrekende waarden over en telt de inwoners. Het is op 11 oktober 2026 met Node 24 gedraaid.

const url = new URL('https://api.pdok.nl/cbs/wijken-en-buurten-2025/ogc/v1/collections/buurten/items');
url.searchParams.set('f', 'json');
url.searchParams.set('gemeentenaam', 'Amersfoort');
url.searchParams.set('limit', '1000');

const fc = await (await fetch(url)).json();
const MISSEND = (v) => typeof v !== 'number' || v < 0; // CBS codeert ontbrekende waarden als negatief getal
const buurten = fc.features.map((f) => f.properties);
const met = buurten.filter((b) => !MISSEND(b.aantal_inwoners));
const totaal = met.reduce((s, b) => s + b.aantal_inwoners, 0);

console.log(buurten.length, 'buurten,', met.length, 'met inwonersaantal, totaal', totaal);
const top = [...met].sort((a, b) => b.bevolkingsdichtheid_inwoners_per_km2 - a.bevolkingsdichtheid_inwoners_per_km2)[0];
console.log(top.buurtnaam, top.bevolkingsdichtheid_inwoners_per_km2);

Uitvoer:

145 buurten, 145 met inwonersaantal, totaal 163305
Puntenburg 15472

De som van de buurten (163.305) wijkt af van het getal in de collectie gemeenten voor Amersfoort (163.298). Dat is geen fout in uw code. Het CBS rondt de aantallen op wijk- en buurtniveau af, zoals de volgende paragraaf laat zien. De bevolkingsdichtheid van Puntenburg staat op 15.472 inwoners per km². Het filter gemeentenaam is hoofdlettergevoelig; amersfoort gaf nul resultaten. De gemeentecode (gemeentecode=GM0307 gaf dezelfde 145 buurten) is een betrouwbaarder sleutel dan de naam.

Het CBS rondt aantallen op wijk- en buurtniveau af op veelvouden van vijf en houdt kleine aantallen geheim. Dat staat letterlijk in de toelichting bij de Wijk- en Buurtkaart 2023, 2024 en 2025.

Om redenen van statistische geheimhouding zijn de aantallen op wijk- en buurtniveau aselect afgerond op veelvouden van 5.

Bron: CBS, Toelichting Wijk- en Buurtkaart 2023, 2024 en 2025 (publicatiedatum 28-11-2025). Het CBS legt uit dat de som van afgeronde getallen daardoor niet altijd gelijk is aan de afgeronde som. Gebruik de buurtcijfers dus voor patronen en vergelijkingen, niet om op de persoon of de eenheid nauwkeurig te boekhouden. Voor het gemeentetotaal gebruikt u de collectie gemeenten.

Het CBS beschrijft ook de dichtheid. Die is het niet-afgeronde aantal inwoners op 1 januari gedeeld door de niet-afgeronde landoppervlakte, en bij een buurt met minder dan tien inwoners wordt het gegeven geheimgehouden. Hoe u dergelijke gegevens combineert met bevolkingsregisters en de AVG, staat bij geodata en de AVG.

De waarde -99997 betekent dat het gegeven geheim is of niet aanwezig is. Het CBS gebruikt een vaste reeks bijzondere waarden. Een kaart die die getallen als echte waarden inkleurt, toont onzin.

Het gebied "Buitenland" (gemeentecode GM0998, buurtcode BU09989999) staat in de kaart van 2025 met -99997 in alle cijferkolommen. Sluit zulke records uit voordat u gemiddelden berekent. Filter op waarde < 0 of, nauwkeuriger, op de drie codes hierboven.

De buurten in de kaart van 2025 hebben 42 eigenschappen. Voor een eerste thematische kaart volstaan er enkele. De namen komen uit de PDOK-collectie, de omschrijvingen uit de toelichting van het CBS.

Voor een kaart per buurt koppelt u deze cijfers aan de geometrie. Dat doet de API al, want elk feature bevat de grens en de cijfers. Wilt u meer onderwerpen dan de kerncijfers, zoals inkomen of voorzieningen, gebruik dan CBS StatLine en koppel op de buurtcode.

• Veldnamen verschillen per jaar. In 2025 heten de velden buurtnaam, gemeentenaam en buurtcode. In de kaart van 2026 heten ze bu_naam, gm_naam en bu_code. De kaart van 2026 heeft ook maar 11 eigenschappen. Een script voor 2025 werkt dus niet zomaar met 2026.
• Kaartjaar 2026 heeft nog geen cijfers. Alleen de grenzen zijn gepubliceerd. Een kaart die op 11 oktober 2026 nog de nieuwste cijfers belooft, moet 2025 gebruiken.
• Grenzen veranderen. Gemeenten voegen samen en buurten worden gesplitst. Vergelijk jaren dus via een bewuste koppeling en niet op buurtnaam.
• Land-watergrens. De beschrijving van 2025 noemt Bestand Bodemgebruik 2017, die van 2026 Bestand Bodemgebruik 2022. Oppervlakten zijn daardoor niet 1-op-1 vergelijkbaar.
• Geen filter op alles. De collectie buurten accepteert filters op onder meer buurtcode, buurtnaam, gemeentecode, gemeentenaam en wijkcode, maar niet op de cijferkolommen. Sorteer en filter cijfers in uw eigen code.

De kaart toont gemiddelden over een vlak. Wie wil weten hoeveel mensen op één adres wonen, of wie in een straat woont, krijgt dat hier niet. De kaart is ook geen bron voor actuele bevolkingsaantallen binnen het jaar: de aantallen hebben 1 januari als peildatum. Voor adressen en gebouwen gebruikt u de BAG, voor ruimtelijke planning de Omgevingswet en DSO.

Wilt u de buurtcijfers in een gemeentelijk dashboard of een kaartviewer combineren met eigen registraties, dan helpt een dashboard of een open data-platform. Bij het publiceren zijn de licentie en de bronvermelding het eerste onderwerp; zie open data-licenties. De routes naar andere bronnen staan op de hub open data.