Omgevingswet en DSO-LV: welke API's zijn open?

Het DSO is het Digitaal Stelsel Omgevingswet. De Landelijke Voorziening (DSO-LV) is het deel dat landelijk draait: het Omgevingsloket, de viewer voor omgevingsdocumenten en de API-services. Het Ontwikkelaarsportaal beschrijft de API's, de documentatie en de voorwaarden voor ict-leveranciers en ontwikkelaars.

Het API-register op het Ontwikkelaarsportaal bevat een lange lijst. Twee groepen zijn voor wie data wil hergebruiken het belangrijkst: de API's om omgevingsdocumenten te presenteren en op te vragen, en de API's voor toepasbare regels. De andere API's dienen vooral voor aanbieders en bevoegd gezag, bijvoorbeeld om verzoeken in te dienen of af te handelen of om een CPA te uploaden.

Welke juridische rol deze registraties hebben voor een gemeente, staat op de pagina over gemeenten, voor provincies, met hun omgevingsverordening, op provincies en voor omgevingsdiensten op omgevingsdiensten.

Ja. Elke aanroep van een DSO-LV API moet een API-key meesturen. Het Ontwikkelaarsportaal zegt: "Om een API te kunnen gebruiken heeft een afnemer ter authenticatie een API-key nodig. Om API's te gebruiken moet bij elke aanroep een API-key worden meegegeven via de parameter x-api-key in de header." De sleutel is gratis, voor de pre-productieomgeving en de productieomgeving apart aan te vragen met naam, e-mailadres, organisatie en telefoonnummer. Voor de API Ruimtelijke plannen van Informatiehuis Ruimte geldt een aparte sleutel.

Vraag een gratis API-key aan voor de pre-productieomgeving of de productieomgeving via onderstaande formulieren.

Bron: Ontwikkelaarsportaal Omgevingswet, API-key aanvragen, gelezen op 11 oktober 2026. U moet daarbij akkoord gaan met de Fair Use Policy.

Zonder sleutel antwoordt de productieomgeving met een foutmelding. Het volgende verzoek is op 11 oktober 2026 getest:

curl -s -w "\n%{http_code}\n" \
  "https://service.omgevingswet.overheid.nl/publiek/omgevingsdocumenten/api/presenteren/v8/regelingen"

{
    "type": "https://content.omgevingswet.overheid.nl/fout/id/concept/Ongeautoriseerd",
    "title": "Inloggegevens ontbreken",
    "status": 401,
    "detail": "Inloggegevens ontbreken",
    "instance": "..."
}
401

Met een willekeurige waarde in x-api-key kwam status 400 terug, met de melding dat de sleutel een ongeldig formaat heeft. Het oudere pad met v7 gaf status 404. Controleer dus de actuele versie in het API-register voordat u een client bouwt. Een werkend voorbeeld met een geldige sleutel is hier niet opgenomen, omdat wij die sleutel niet in een gepubliceerde pagina horen te zetten; voeg de header toe aan uw eigen aanroep en bewaar de waarde in een omgevingsvariabele.

De gegevens en services van het DSO-LV Open Stelsel vallen onder CC BY 4.0. Bronvermelding is dus verplicht en commercieel gebruik is toegestaan. De Fair Use Policy voegt voorwaarden toe aan het gebruik van de API's.

De policy noemt als principe: "gebruiken is accepteren". Ze zegt ook dat de beheerder per API de actuele bevragingslimieten publiceert en dat die kunnen worden aangepast. Lees de limieten daarom per API. Hoe u daarmee omgaat in uw ontwerp, staat ook op PDOK fair use en caching; de aanpak is vergelijkbaar: cache, bundel verzoeken en vermijd piekbelasting.

PDOK biedt de Geometrieën Omgevingswet API aan, zonder sleutel. Het zijn twee vector tile-datasets met de geometrieën uit omgevingsdocumenten en vergunningen, in RD, met één attribuut: de geometrie-identificatie. De licentie in de landingspagina is CC0.

Er zijn collecties voor vijf Omgevingswet-omgevingen (productie, preproductie, demo, ketenperformance en ketenacceptatie), elk als actueel en volledig. De collectie productie-actueel bevat volgens PDOK de geometrieën van alle omgevingsdocumenten en vergunningen die nu of in de toekomst geldig zijn, plus niet-beëindigde ontwerp-omgevingsdocumenten. Ze wordt na elke registratie bijgewerkt, tenzij er binnen 30 minuten nog een registratie volgt. De collectie meldde op 11 oktober 2026 een update van 9 oktober.

De geometrie-identificatie is de sleutel waarmee u in de DSO-API's (met sleutel) de bijbehorende regels en teksten opvraagt. De tiles geven dus alleen de vorm, niet de inhoud. Dit script rekent een RD-punt om naar een tegel en haalt die op:

import urllib.request

# Tegel met omgevingsdocument-geometrieën rond Amersfoort (RD: 154201, 462720)
BASE = ("https://api.pdok.nl/kadaster/omgevingswet-geometrieen/ogc/v2/"
        "collections/productie-actueel/tiles/NetherlandsRDNewQuad")
X, Y, Z = 154201, 462720, 10

# NetherlandsRDNewQuad: linksboven (-285401.92, 903401.92), 256 px, schaal 0 = 3440.64 m/px
size = 256 * 3440.64 / 2**Z
col = int((X + 285401.92) // size)
row = int((903401.92 - Y) // size)

with urllib.request.urlopen(f"{BASE}/{Z}/{row}/{col}?f=mvt") as r:
    data = r.read()
    print(r.status, r.headers["Content-Type"], len(data), "bytes, tegel", Z, row, col)

Op 11 oktober 2026 gaf dit status 200, content-type application/vnd.mapbox-vector-tile en tegel 10/512/511. De hoogste beschikbare schaal is 11; schaal 12 gaf status 404 met de melding dat die buiten bereik valt. De tegel is een binair bestand dat u in een kaartbibliotheek als MapLibre laadt of met een decoder uitleest. De API stuurt Access-Control-Allow-Origin: * mee. Meer over de tegelstructuur leest u op WMS en WMTS.

Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet maken bestaande bestemmingsplannen deel uit van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. IPLO schrijft: "Artikel 4.6, Invoeringswet Omgevingswet bepaalt dat de volgende besluiten en verordeningen onderdeel zijn van het omgevingsplan: bestemmingsplan (artikel 3.1, Wet ruimtelijke ordening (Wro))". De plannen zelf zitten niet in de DSO-API's voor omgevingsdocumenten, maar in Ruimtelijkeplannen.nl. De DSO-API Ruimtelijke plannen opvragen ontsluit die bestaande plannen en vraagt een aparte sleutel van Informatiehuis Ruimte. Omgevingsplannen en andere omgevingsdocumenten onder de Omgevingswet staan in de LVBB en zijn via de presenteren- en toepasbaar-API's op te halen.

Dit onderscheid is belangrijk voor een kaart die plannen toont: een viewer die één van beide bronnen mist, laat gaten zien. Welke status een plan of document voor een locatie heeft, is een juridische beoordeling die bij de gemeente en haar juristen hoort.

Voor eigen thema's, zoals monumenten of grondwater, combineert u deze plannen met open registraties uit de rest van deze reeks: rijksmonumenten, de BRO voor bodem en grondwater en de kadastrale kaart voor percelen. Zie ook de toepassing monumentenkaart.

• Sleutel per omgeving. Pre-productie en productie hebben aparte sleutels. Ontwikkel en test in pre-productie en vraag de productiesleutel aan voor u live gaat.
• API-versies verdwijnen. Het v7-pad van de presenteren-API gaf op 11 oktober 2026 een 404, v8 een 401. Bouw uw client zo dat de versie configureerbaar is en volg het Ontwikkelaarsportaal en de nieuwsbrief.
• Sleutel niet in de browser. Elke aanroep vraagt een API-key. Zet die niet in code die naar de browser gaat, maar laat een eigen server de aanroep doen. Dat helpt ook met caching.
• Sleutel vervalt. Volgens de Fair Use Policy wordt een sleutel na een jaar inactief gebruik ingetrokken.
• Tiles zijn geen regels. De PDOK-tiles hebben alleen een geometrie-identificatie. De juridische tekst en toepasbare regels komen uit de DSO-API's.
• Omgevingsloket is geen API. Het loket zelf is een gebruikerstoepassing. Gebruik de API's, niet scraping.
• Storingen en onderhoud. Het Ontwikkelaarsportaal publiceert een overzicht van storingen en onderhoud. Bouw een nette foutafhandeling in.

• Anonieme, publiek gedeelde client. Als uw toepassing geen server heeft, kunt u de sleutel niet veilig bewaren. Neem dan alleen de PDOK-geometrie en een eigen kopie van de gegevens.
• Grote, periodieke bulk. Een volledig archief ophalen via een API met bevragingslimiet is niet de bedoeling. Gebruik de download-API per regelingversie.
• Adres- en perceelgegevens. Daarvoor zijn de BAG en de kadastrale kaart de bron.
• Juridische status. Wat voor een locatie geldt, is een juridische beoordeling. Een kaart is een hulpmiddel en geen besluit.

Een viewer die DSO-gegevens naast eigen lagen toont, is een klassieke taak voor een GIS-viewer voor gemeenten. De koppeling met een sleutel hoort in een server-side laag; zie API-koppelingen.