Kaart van afvalinzameling bouwen met open data

Een inwoner wil weten waar de dichtstbijzijnde glascontainer staat, en een gemeente wil zien waar een melding over een volle container hoort. Beide vragen zijn locatievragen. De taak zelf ligt bij de gemeente, zoals de Wet milieubeheer bepaalt:

De gemeenteraad en burgemeester en wethouders dragen, al dan niet in samenwerking met de gemeenteraad en burgemeester en wethouders van andere gemeenten, ervoor zorg dat ten minste eenmaal per week de huishoudelijke afvalstoffen met uitzondering van grove huishoudelijke afvalstoffen worden ingezameld bij elk binnen haar grondgebied gelegen perceel waar zodanige afvalstoffen geregeld kunnen ontstaan.

Bron: Wet milieubeheer, artikel 10.21, lid 1, geraadpleegd op 11 oktober 2026. Die wettelijke plicht gaat over inzameling bij percelen. Een kaart van bijplaatscontainers, glasbakken en textielcontainers is een dienst bovenop de plicht, geen verplichting, en wordt in de praktijk ingevuld met de eigen containerdata van de gemeente.

De kaart helpt drie groepen: inwoners (waar kan ik mijn glas kwijt), de buitendienst (welke container ontbreekt in het register) en de meldingenafhandeling (hoort deze melding bij een bekende container). Dat laatste staat verder uitgewerkt bij meldingen openbare ruimte.

Op 11 oktober 2026 publiceren gemeenten containerlocaties als open data en publiceren afvalbedrijven dat niet in het open-dataregister. Zoekopdrachten op de namen Avalex, Renewi, Meerlanden, Circulus en ROVA gaven in data.overheid.nl nul datasets, en HVC gaf één treffer die over warmtenetten ging. Dat bewijst niet dat zulke data nergens bestaat, wel dat u er niet op kunt rekenen als bron voor een kaart.

Een zoekopdracht naar "afvalcontainers" gaf vijf datasets. Vier ervan hebben een open licentie en drie bieden direct bruikbare bestanden of diensten:

De vijfde treffer, de dataset van Groningen over containers en afvalkalender, vermeldt geen open licentie en valt daarom af. Het zijn weer uitgevers van data en geen opdrachtgevers van TechinFlow. Voor het verschil tussen licenties, zie open data-licenties.

De architectuur is een keten van vier stappen. Elke stap heeft een eigen bron en een eigen verversingsritme, en dat bepaalt wat u kunt cachen.

Bij een paar duizend punten past alles in één GeoJSON-bestand. Bij grotere aantallen zet u de punten in PostGIS en serveert u vector tiles; de keuze tussen bibliotheken staat bij MapLibre. Wilt u het ophalen als vaste koppeling inrichten, kijk dan bij API-koppelingen.

Het script vraagt de WFS van Amsterdam om de containers binnen een rechthoek, houdt de actieve over (status 1), telt per fractie, zoekt het adres bij een BAG-nummeraanduiding en vergelijkt het aantal met de standplaatsen in de BGT. Het draait op Node 18 of nieuwer en is gedraaid op 11 oktober 2026.

// Node 18+ (of een browser). Actieve afvalcontainers van de gemeente Amsterdam, gekoppeld aan BAG en BGT.
const WFS = 'https://map.data.amsterdam.nl/maps/afval';

// Containers binnen een bounding box (lengte/breedte, WGS84), gefilterd op actieve containers
async function containers([w, s, e, n]) {
  const u = new URL(WFS);
  u.search = new URLSearchParams({
    service: 'WFS', version: '1.1.0', request: 'GetFeature',
    typename: 'container_coordinaten', outputformat: 'geojson',
    bbox: `${w},${s},${e},${n}`,
  });
  const res = await fetch(u);
  if (!res.ok) throw new Error('WFS gaf status ' + res.status);
  return (await res.json()).features.filter((f) => f.properties.status === 1);
}

// Adres bij een BAG-nummeraanduiding via de PDOK Locatieserver
async function adres(nummeraanduidingId) {
  const u = new URL('https://api.pdok.nl/bzk/locatieserver/search/v3_1/free');
  u.searchParams.set('q', 'nummeraanduiding_id:' + nummeraanduidingId);
  u.searchParams.set('fq', 'type:adres');
  u.searchParams.set('fl', 'weergavenaam');
  u.searchParams.set('rows', '1');
  const { response } = await (await fetch(u)).json();
  return response.docs[0]?.weergavenaam ?? null;
}

const fs = await containers([4.895, 52.370, 4.910, 52.380]);
const perFractie = {};
for (const f of fs) {
  const k = f.properties.fractie_omschrijving || '(leeg)';
  perFractie[k] = (perFractie[k] ?? 0) + 1;
}
console.log(fs.length, 'actieve containers', perFractie);

const metBag = fs.find((f) => f.properties.bag_nummeraanduiding_id);
console.log(metBag.properties.bag_nummeraanduiding_id, '->', await adres(metBag.properties.bag_nummeraanduiding_id));

// Ter vergelijking: de standplaatsen in de BGT (alleen objecten die nog bestaan)
const bgt = new URL('https://api.pdok.nl/kadaster/bgt/ogc/v1/collections/bak/items');
bgt.search = new URLSearchParams({ f: 'json', limit: '1000', bbox: '4.895,52.37,4.91,52.38' });
const plaatsen = (await (await fetch(bgt)).json()).features.filter(
  (f) => f.properties.plus_type === 'afval apart plaats' && !f.properties.eind_registratie,
);
console.log(plaatsen.length, 'BGT-standplaatsen voor', fs.length, 'containers');

Uitvoer van die run, voor een vak van ongeveer 1 bij 1,1 kilometer rond het centrum:

38 actieve containers { Rest: 21, Glas: 7, Papier: 10 }
0363200012063844 -> Oosterdokskade 37, 1011DL Amsterdam
29 BGT-standplaatsen voor 38 containers

Het verschil tussen 38 en 29 is geen fout. Een standplaats in de BGT (afval apart plaats) kan meerdere containers bevatten, bijvoorbeeld rest, glas en papier naast elkaar, en een nieuwe plaats staat soms nog niet in de BGT. Het is juist de reden voor stap 3: een container zonder BGT-standplaats in de buurt is een kandidaat voor controle.

De WFS-parameters zijn bewust eenvoudig gehouden. Voor een volledige kopie van de dataset kunt u dezelfde aanroep zonder bbox doen. Dat leverde op 11 oktober 2026 15.738 containers op in een bestand van ongeveer 20 MB, en de aanroep duurde zonder filter rond een minuut. Doe dat dus als nachtelijke taak en nooit per bezoeker.

De koppeling aan de BAG staat bij Amsterdam al in de data. Elke container heeft de velden bag_nummeraanduiding_id, bag_hoofdadres_verblijfsobject_id en bag_openbareruimte_id. Van de 15.738 containers hadden er 13.924 een BAG-sleutel, dus zo'n 88 procent. De rest, vaak nieuwe of tijdelijke containers, heeft alleen een locatie.

Gebruik de BAG-sleutel voor drie dingen. Eerst voor het adres in de kaartpopup (zoals in het voorbeeld). Daarnaast voor het groeperen van containers per buurt of woonplaats. Tot slot voor het koppelen aan meldingen, zodat een melding op hetzelfde adres direct de juiste container toont.

De BGT werkt anders. De BGT legt vast waar een voorziening fysiek staat, niet welke container erin staat. De collectie bak heeft per object een plus_type, en voor afval zijn dat onder meer afval apart plaats en afvalbak. De BGT is open onder CC0. Gebruik de BGT daarom om de locatie te toetsen en de gemeentelijke lijst om te weten wat er staat. Een gedetailleerde toelichting op beide bronnen staat bij BGT en BAG, en de aanbevolen manier om fouten terug te melden bij terugmelden bij basisregistraties.

De valkuilen zitten in de randen van de data, niet in de techniek van het ophalen.

• Volgorde van coördinaten in de WFS. Met de suffix ,EPSG:4326 achter de bbox verwacht de Amsterdamse WFS (versie 1.1.0) breedtegraad voor lengtegraad en gaf een lengtegraad-eerst vak in de test nul resultaten. Zonder suffix werkt lengtegraad voor breedtegraad. Test altijd met een bekend adres.
• Verwijderde of historische objecten. In de BGT hebben objecten die niet meer bestaan een eind_registratie. In het genoemde vak waren 14 van de 43 BGT-bakken zo'n historisch object. Filter ze eruit.
• Coördinatenstelsel. Den Haag levert de coördinaten in RD (EPSG:28992), met alleen de KML in WGS84, terwijl de Amsterdamse GeoJSON WGS84 is. Zet alles bij het ophalen om naar één stelsel; zie de RD-naar-WGS84-tool.
• Containers zonder fractie. In de Amsterdamse data hadden 274 containers geen fractie. Toon ze niet als "rest" maar als onbekend.
• Veldnamen die naar personen kunnen wijzen. De velden bevatten onder meer een chipnummer en een pasjeslezer-id. Publiceer of toon alleen wat u nodig hebt en controleer bij uw eigen data dat niets herleidbaar is; zie geodata en de AVG.
• Fair use. Haal de gemeentelijke data niet per bezoeker op. De regels voor PDOK staan bij PDOK fair use en caching.

Een eigen kaart is overbodig als uw inwoners alleen een afvalkalender of de dichtstbijzijnde milieustraat zoeken. Daarvoor bestaan bestaande diensten van de inzamelaar. Bouw ook geen eigen kaart als de gemeente haar containerdata nog niet beheerd heeft: een kaart maakt fouten in het register juist zichtbaar, en dan is eerst het register aan de beurt.

Een kaart past wel wanneer containerdata onderdeel wordt van een groter geheel, bijvoorbeeld een GIS-viewer voor gemeenten of een dashboard met vullingsgraad en meldingen. Hoe u data publiceert zodat anderen dezelfde kaart kunnen bouwen, staat in open data-platform.