GeoPackage: één bestand voor vector- en rasterdata

Een GeoPackage is een SQLite-database met afspraken over de tabellen daarin. De standaard legt vast hoe een geometrie wordt opgeslagen, welke metatabellen er zijn, hoe het coördinaatreferentiesysteem wordt bijgehouden en hoe een ruimtelijke index werkt. Omdat het een gewone SQLite-database is, kunt u het bestand met elke SQLite-client openen. GIS-software leest de afspraken eroverheen.

De site van de standaard legt het onderscheid zelf uit:

To be clear, a GeoPackage is the SQLite container and the GeoPackage Encoding Standard governs the rules and requirements of content stored in a GeoPackage container.

Bronvermelding: geopackage.org, gelezen op 11 oktober 2026. Een GeoPackage kan vectorobjecten, tegelsets van beeld of kaarten, gewone attributentabellen en extensies bevatten. Daarmee vervangt het in de praktijk vaak de shapefile, die per laag meerdere losse bestanden vraagt en volgens de GDAL-documentatie veldnamen tot tien tekens beperkt.

GeoPackage staat op de Pas-toe-of-leg-uit-lijst van het Forum Standaardisatie, als onderdeel van het pakket Geo-standaarden. Het Forum noemt het toepassingsgebied: GeoPackage "moet worden toegepast voor het aanbieden ten behoeve van lokale opslag van datasets met geografische gegevens". Op de lijst staat GeoPackage versie 1.3.1.

Het Forumadvies van 19 juni 2024 ging over de overstap van 1.2 naar 1.3.1. Volgens dat advies is er één substantiële wijziging: regels voor het coderen van door de gebruiker gedefinieerde tabellen en views, wat alleen producenten raakt en voor ontvangers geen verschil maakt. Een advies over 1.4.0 staat niet op de Forumpagina (gelezen 11-10-2026), en het predicaat 'uitstekend beheer' geldt niet voor GeoPackage, dus een nieuwe versie wordt eerst getoetst. In de praktijk loopt software hierop uiteen: GDAL schrijft sinds versie 3.11 standaard GeoPackage 1.4 (daarvoor 1.2) en laat via een optie een andere versie toe, zoals het voorbeeld laat zien. Leg in een contract daarom vast welke versie u verwacht, bijvoorbeeld "GeoPackage 1.3.1 of hoger".

GeoPackage is een OGC-standaard in versie 1.4.0, met een eigen IANA-mediatype en de extensie .gpkg; Nederland verplicht 1.3.1.

PDOK publiceert GeoPackage als download naast de webservices. De BAG-download heeft op 11 oktober 2026 de titel "BAG (EPSG:28992) Geopackage", het bestand heet bag-light.gpkg en is 7.818.600.448 bytes groot, ruim 7,8 GB. De downloadpagina vermeldt dat de Atom-service maandelijks wordt geactualiseerd; het bestand had als Last-Modified-datum 30 september 2026. Meer over de dataset staat op de pagina over de BAG.

Het Forumadvies van 2024 noemt PDOK als belangrijkste overheidsportaal dat GeoPackage al gebruikt, en ziet het formaat als aanvulling op GML voor het ter download aanbieden aan derden. De eigenschappen verklaren waarom. Een GeoPackage is één bestand zonder installatie, het bewaart het coördinaatreferentiesysteem in het bestand zelf, het heeft een ruimtelijke index, en het is te lezen in QGIS, GDAL en PostGIS. Voor een bulkdownload van miljoenen objecten is dat handiger dan duizenden requests naar een webservice. Voor de bijbehorende webservice zie WFS en OGC API Features.

Het bestand bevat de lagen pand, verblijfsobject, ligplaats, standplaats en woonplaats. Dat is hieronder met GDAL getoond, zonder het hele bestand te downloaden. Voor kleine uitsneden is de OGC API handiger, voor landelijke analyses de bulk.

Het volgende voorbeeld is op 11 oktober 2026 gedraaid met GDAL 3.13.3 en sqlite3 3.51.0. Het haalt vijftig verblijfsobjecten uit een klein gebied in Haarlem op via de OGC API van de BAG bij PDOK en slaat ze op in een GeoPackage.

ogr2ogr -f GPKG voorbeeld.gpkg "OAPIF:https://api.pdok.nl/kadaster/bag/ogc/v2" verblijfsobject \
  -spat 4.6290 52.3790 4.6360 52.3830 -spat_srs EPSG:4326 -limit 50

GDAL waarschuwt dat het veld pand.href een lijst is die niet native in GeoPackage past en daarom als JSON-tekst wordt opgeslagen. Dat is een bekend verschil tussen GeoJSON-achtige bronnen en tabelformaten. Vervolgens kunt u het bestand met gewone SQL bekijken.

sqlite3 voorbeeld.gpkg "PRAGMA application_id; PRAGMA user_version; PRAGMA integrity_check;
SELECT table_name, data_type, srs_id FROM gpkg_contents;
SELECT table_name, column_name, geometry_type_name FROM gpkg_geometry_columns;
SELECT count(*) FROM verblijfsobject;"

Uitvoer:

1196444487
10400
ok
verblijfsobject|features|28992
verblijfsobject|geom|POINT
50

De waarde 1196444487 is in hexadecimaal 47504B47, de letters GPKG als herkenningsteken in de bestandskop. De user_version 10400 hoort bij GeoPackage 1.4.0. Wilt u 1.3 leveren, voeg dan -dsco VERSION=1.3 toe; de user_version wordt dan 10300. De tabellen gpkg_contents en gpkg_geometry_columns zijn de metatabellen uit de standaard, en rtree_verblijfsobject_geom is de ruimtelijke index. U kunt het bestand omzetten naar GeoJSON in WGS84 met ogr2ogr -f GeoJSON uit.geojson voorbeeld.gpkg verblijfsobject -t_srs EPSG:4326; de coördinaten rekent u desgewenst met de RD naar WGS84-tool na.

Voor het lezen van het landelijke bestand zonder download werkt dit, via HTTP-bereikverzoeken:

ogrinfo "/vsicurl/https://service.pdok.nl/lv/bag/atom/downloads/bag-light.gpkg"

Dat toont de vijf lagen: pand (Polygon), verblijfsobject (Point), ligplaats (Polygon), standplaats (Polygon) en woonplaats (Multi Polygon). Een ruimtelijke selectie op het landelijke bestand over het internet gaf op 11 oktober 2026 binnen twee minuten geen resultaat en is daarom niet als voorbeeld opgenomen; download het bestand in dat geval eerst.

• Gelijktijdig schrijven. SQLite staat in WAL-modus één schrijver tegelijk toe, zo meldt de SQLite-documentatie. Voor een bestand dat meerdere processen moeten bijwerken is een database als PostGIS geschikter.
• Losse hulpbestanden. Bij gebruik van de schrijfmodus WAL kunnen naast het .gpkg-bestand bestanden met -wal en -shm verschijnen. Kopieer ze mee of sluit de verbinding netjes, anders mist u de laatste wijzigingen.
• Lijsten en geneste velden. Zoals hierboven: lijstvelden worden tekst. Controleer wat uw volgende systeem daarmee doet.
• Versieverschillen. Oudere software leest 1.4.0 mogelijk niet. Kies bij twijfel de versie expliciet.
• Extensies. Alleen een GeoPackage zonder leveranciersspecifieke extensies is volgens de standaardsite interoperabel tussen omgevingen. Vraag leveranciers welke extensies ze toevoegen.
• Grootte. Een landelijke download van meer dan 7 GB vraagt schijfruimte en tijd; plan de download of werk met een uitsnede.

Voor een kaart in de browser is een bestand dat u eerst moet downloaden zelden de goede keuze; daar horen tegels of een API bij, zoals MapLibre met vectortegels of een WMS of WMTS. Voor uitwisseling met partijen die uitsluitend GML verwachten, bijvoorbeeld bij sommige INSPIRE-leveringen, blijft GML nodig; zie INSPIRE. Voor het publiceren van open data kan GeoPackage de bulkdownload zijn naast een API, zoals beschreven bij open data publiceren als gemeente. En als u de inhoud van het bestand moet beschrijven voor catalogi, hoort daar metadata ISO 19115 bij.

Ook als werkdatabase voor een team is GeoPackage zwak, om de schrijfbeperking hierboven. Bij het inrichten van een dataplatform is GeoPackage een geschikt exportformaat naast de database, niet de database zelf.